fbpx

TIN TỨC

Chuyên mục

TIN XEM NHIỀU

18Nov

Tương lai của ngành Logistics trong 5-10 năm tới sẽ ra sao ?: nghiên cứu toàn diện của PWC

Trong chuỗi các bài “PwC’s Future Insight Series” được công bố từ PwC, Smartlog đã...

06Jan

Điều gì xảy ra khi chuỗi cung ứng gặp blockchain?

Cho đến nay, Smartlog đã cung cấp nhiều bài viết nói về blockchain và tiềm...

08Sep

Công nghệ thực tế ảo tăng cường (AR) trong logistics (Phần 1)

Làn sóng thay đổi lớn tiếp theo của ngành công nghiệp logistics có lẽ sẽ...

07May

ANC: “THAY ĐỔI ĐỂ TỒN TẠI, THAY ĐỔI ĐỂ PHÁT TRIỂN.”

Được thành lập từ năm 1996, Công ty TNHH ANC là một trong những công...

18Apr

IDOCEAN GIÚP NGƯỜI TIÊU DÙNG KHÔNG BAO GIỜ THIẾU NHỮNG MÓN NGON VỚI STM

Nhắc đến Idocean hẳn nhiều người vẫn còn lạ lẫm với tên thương hiệu này,...

Tái thiết kế chặng cuối trong chuỗi cung ứng đô thị (city logistics): tại sao?

Hiện đang có hàng loạt những công nghệ dữ liệu mới ra đời mang đến hứa hẹn chưa từng có giải quyết vấn đề giao hàng hiệu quả trong các thành phố bị ách tắc.

Người ta ước tính rằng đến năm 2025, một phần tư dân số thế giới sẽ sống tại 600 thành phố lớn nhất của nó, và các trung tâm đô thị tổng cộng sẽ chiếm khoảng 62% GDP toàn cầu.

Ngày nay, đã có 28 thành phố được gọi là “đại đô thị” (megacity: được định nghĩa là thành phố có hơn 10 triệu dân hoặc nhiều hơn) trên toàn cầu và Liên Hiệp Quốc dự báo rằng con số này sẽ đạt đến 41 vào năm 2030, với dân số khoảng 453 triệu người.

Các trung tâm đô thị là một thị trường rộng lớn cho hàng loạt các sản phẩm khác nhau. Nhưng một trở ngại lớn để mở khóa hoàn toàn tiềm năng của thị trường này là chặng cuối (last mile) – phân khúc cuối cùng của chuỗi cung ứng, khi sản phẩm được giao đến các khách hàng thành thị.

Cơ sở hạ tầng còn hạn chế, tình trạng tắc nghẽn giao thông và quy hoạch thành phố phức tạp và các quy định là những vấn đề đang phá vỡ các hoạt động giao hàng chặng cuối (last-mile delivery). Sự phân mảnh của nhu cầu, thúc đẩy bởi sự tăng trưởng đáng kể trong thương mại điện tử (e-commerce), càng tăng thêm sự phức tạp.

Ngoài ra, hầu hết các thành phố lớn đều nằm ở các nước mới nổi, nơi các cửa hàng bán lẻ nhỏ – hay còn gọi là “nanostores” – thống trị cảnh quan. Một nanostore có thể là một cửa hàng tạp hóa nhỏ, hoặc thậm chí là một kiosk đơn giản, và do kích thước rất hạn chế của mình, kho hàng của họ cần phải được bổ sung thường xuyên. Ví dụ như tại Mexico City, khoảng 60% nanostores của thành phố chỉ duy trì 1-2 ngày hàng tồn kho.

Bất chấp những thách thức như vậy, có nhiều lý do để tin rằng chúng ta đang ở trên đỉnh của sự tiến bộ đáng kể với thậm chí những khó khăn nhất của việc giao hàng chặng cuối (last-mile delivery). Các mô hình sáng tạo như Smart Locker Systems, việc sử dụng xe điện, và các dịch vụ chuyên chở theo yêu cầu như UberRUSH đang được khai thác. Xe giao hàng tự lái, trong khi vẫn còn đang tốn nhiều năm nữa để có thể triển khai trên diện rộng, vẫn hứa hẹn thay đổi trò chơi.

Nhưng các công nghệ giao hàng mới sẽ giải quyết không chỉ một mình vấn đề này. Nó giúp giải quyết thậm chí vấn đề cơ bản hơn đó là cách các công ty khai thác và mô hình hóa dữ liệu của họ. Các doanh nghiệp thường xuyên thu thập dữ liệu phong phú về các dòng luân chuyển của phương tiện vận tải và hoạt động bán hàng, thông tin như vậy có thể được kết hợp với các nguồn dữ liệu khác để cải thiện thiết kế và quản lý các dịch vụ giao hàng đô thị. Về lâu dài, những tiến bộ trong việc lập mô hình mạng lưới phân phối, kết hợp với công nghệ trực quan và mô phỏng tiên tiến, sẽ làm thay đổi đáng kể cách thức các công ty nhìn nhận, thiết kế và quản lý những chặng cuối cùng tại các trung tâm đô thị đông dân cư.

Những hiểu biết sâu sắc từ các mô hình mới và cũ

Bất chấp lời hứa hấp dẫn của công nghệ để tái tạo những chặng cuối, các nhà quản lý nên hạn chế suy nghĩ quá triệt để ngay lập tức. Điểm khởi đầu tốt nhất đối với ngay cả những cải tiến đáng kể nhất là sử dụng tốt hơn các dữ liệu mà công ty hiện có. Các nhà quản lý thường đánh giá hiệu quả hoạt động của mạng phân phối sử dụng một số số lượng có hạn các KPI cơ bản, chẳng hạn như tổng thời gian và quãng đường đi, và tỷ lệ hàng giao. Đây là thông tin hữu ích, nhưng chỉ cung cấp một cái nhìn tổng hợp về các hoạt động chặng cuối. Các công ty có thể không biết, nhưng họ có thông tin tốt hơn nhiều đang nằm trong tầm tay của họ.

Dữ liệu GPS từ điện thoại thông minh trên xe mang lại một kho tàng dữ liệu về vị trí. Khi kết hợp với các nguồn khác – dữ liệu giao dịch, điều tra dân số và dữ liệu không gian địa lý, và thông tin về các hoạt động của tài xế – họ hoàn toàn có thể xây dựng các mô hình vận hành giao hàng đô thị cực kỳ chi tiết. Những dữ liệu phân tích như vậy có thể mang lại cho nhà quản lý những hiểu biết về chặng cuối ở cả mức độ chiến lược và ra quyết định hàng ngày.

Trong khi đó, một số công ty lâu đời như Walmart và Anheuser-Busch InBev, cũng như một số công ty tham vọng bao gồm các nền tảng thương mại điện tử Brazil B2W Digital và đối tác Ấn Độ của họ Flipkart, đang tham gia vào hợp tác nghiên cứu xây dựng các mô hình vận hành giao hàng chặng cuối (last-mile delivery) trong đô thị.

Những sự hợp tác này đang tổng hợp thông tin quan trọng về hoạt động giao hàng chặng cuối. Ví dụ, các nhà quản lý đang tìm hiểu họ phải tốn bao nhiêu thời gian và chi phí để phục vụ những nhóm khách hàng cụ thể trong một số khu vực của thành phố, nơi xe cộ chạy vào tắc nghẽn, và bao nhiêu thời gian cho người lái xe tải tìm chỗ đậu xe. Họ phân tích hiệu quả của các mô hình giao hàng khác nhau, cấu hình tải, và các công nghệ xe. Đội ngũ dự án cũng dự báo khả năng không giao hàng được do sự gián đoạn hoặc nhu cầu biến động đột ngột.

Nghiên cứu tại MIT Megacity Logistics Lab đã giúp xác định những hiểu biết sâu sắc khác về khách hàng. Chẳng hạn như tại Mexico City, một nhà bán lẻ dự kiến đoàn xe trên một tuyến đường sẽ phải sắp xếp các chai lọ của mình trước khi hoàn thành giao hàng, thời gian giao dịch mất thêm khoảng 45 phút không có giá trị gia tăng thêm. Nhà quản lý không hề biết về việc này cho đến khi phân tích các dấu vết GPS và dữ liệu tiết lộ rằng thời gian dịch vụ quá mức là một tình trạng lặp đi lặp lại. Trong trường hợp khác, các nhà quản lý đã không biết rằng một số tài xế đã không tuân thủ các tuyến đường chính thức do vấn đề an toàn hoặc các vấn đề thanh toán của khách hàng: Các tài xế biết rằng khách hàng nhất định sẽ không có đủ tiền mặt để thanh toán đơn đặt hàng của họ vào thời điểm giao hàng buổi sáng sớm như đã được lên kế hoạch. Họ thay đổi kế hoạch tuyến đường chính thức để giải quyết vấn đề này. Chỉ khi phân tích dữ liệu GPS cho thấy những sự sai biệt có hệ thống giữa các tuyến đường định trước và tuyến đường thực tế thì sự thay đổi trái phép mới bị phát hiện.

Những khác thường như vậy có thể không đáng bận tâm, nhưng khi chúng xuất hiện vô số lần nhân lên khắp các thành phố lớn làm tăng chi phí đáng kể trong chuỗi cung ứng và làm giảm chất lượng dịch vụ.

Hơn nữa, loại thông tin này cho phép các nhà quản lý có nhiều thông tin hơn khi đưa ra quyết định. Họ có thể sử dụng các loại xe khác nhau sao cho phù hợp hơn với sự biến đổi một số tuyến đường. Việc tưởng thưởng cho tài xế theo hiệu suất logistics của họ hơn là theo tỷ lệ thu tiền hàng họ thu được có thể loại bỏ nhiều lần đi đến khách hàng.

Vai trò chiến lược

Một khi hoàn thiện, các mô hình dữ liệu mới có thể giúp các công ty phát triển các chiến lược chuỗi cung ứng chặng cuối hoàn toàn mới.

Theo truyền thống, các công ty thường phục vụ các trung tâm dân cư lớn với các trung tâm phân phối nằm ở ngoại ô thành phố, nơi mà không gian rộng rãi hơn và đất ít tốn kém hơn. Nhưng hiện nay nó không còn đủ linh hoạt để đáp ứng các nhu cầu khác nhau của nhiều thị trường đô thị. Một hệ thống đa tầng trong đó cần có thêm một lớp cơ sở vật chất phân phối nữa.

Một lớp có thể phù hợp đó là đội xe nhà kho di động đậu tại các địa điểm chiến lược trên khắp thành phố. Một mô hình khác có thể bắt đầu với xe tải lớn hơn được thiết kế để tải hàng nhanh chóng sang xe nhỏ hơn, nhanh nhẹn hơn tại các điểm trung chuyển trong thành phố.

Suy nghĩ lại hoạt động phân phối trong đô thị cũng cần phải có sự kết hợp của chính quyền thành phố. Trong Santiago de Chile, chính quyền thành phố kết hợp với Bộ Giao Thông Vận Tải quốc gia (MOT), đang sử dụng một mô hình chặng cuối để cải thiện bãi đậu xe dành riêng cho xe hàng cung cấp cho nội thành.

Hình dung tương lai

Nhìn về tương lai, các mô hình chặng cuối sẽ – và phải – trở nên hoàn thiện hơn, và sẽ cần có những công cụ mới để thực hiện điều này.

Ví dụ, sử dụng công nghệ mã nguồn mở được phát minh tại MIT cũng như các giải pháp thực tế đem lại giá trị thương mại, các công ty hiện nay có thể tương tác với các mô hình mô phỏng giao hàng một cách trực quan và tiếp xúc được. Các yếu tố của một mạng lưới giao hàng chặng cuối (last-mile delivery)có thể được minh họa bằng các đối tượng thực hoặc ảo. Các đối tượng này có thể là hình ảnh thu nhỏ của một trung tâm phân phối hoặc những nơi gắn cờ chỉ ra ranh giới địa lý của các biện pháp tiếp thị, những cải thiện cơ sở hạ tầng, hoặc các quy định về cước vận chuyển. Sử dụng một màn hình hiển thị hình ảnh bản đồ thành phố, các nhà quản lý có thể di chuyển, thêm, hoặc loại bỏ các đối tượng / các yếu tố trong bản đồ để thay đổi cấu hình mạng lưới và môi trường xung quanh thị trường họ đang phục vụ. Khi họ thực hiện thay đổi, hệ thống ngay lập tức hiển thị các tác động chi phí trên bản đồ cho bất kỳ điểm nào trong thành phố.

Khả năng nhìn thấy (minh họa bên dưới) như vậy có thể là công cụ quản lý và đào tạo mạnh mẽ, đặc biệt là khi được áp dụng trong một môi trường liên ngành. Các bộ phận logistics và bán hàng, marketing và tài chính có thể cùng tham gia để tìm hiểu và cùng ra quyết định. Việc khai thác các công cụ nhìn thấy và mô phỏng mang tính tương tác theo cách này cho phép các nhà quản lý đưa ra quyết định nhanh hơn, sáng suốt hơn.

remapping_last-mile_vr-body-disappears-city-plan4

Nguồn: https://iqglobal.intel.com/iq-content-library/wp-content/uploads/sites/18/2015/12/vr-body-disappears-city-plan4.jpg

Khi một người chỉ nhìn vào vấn đề nhân khẩu học, người ta dễ dàng tin rằng giải quyết vấn đề giao hàng chặng cuối (last-mile delivery) sẽ chỉ khó khăn hơn, nhưng những tiến bộ trong công nghệ giao hàng và, hơn thế nữa, trong cách các công ty khai thác, lập mô hình, và hữu hình hóa dữ liệu của họ mang đến cho chúng ta một lập luận mạnh mẽ hơn để tin rằng vấn đề có thể được giải quyết hoàn toàn. Đó là một quá trình mà bất kỳ công ty nào cũng có thể bắt đầu từ ngày hôm nay.

—-

Nguồn: Smartlog trích bài ‘Remapping the Last Mile of the Urban Supply Chain” được đăng trên trang MITSloan Management review, bởi Matthias Winkenbach, Giám đốc dự án MIT Megacity Lab tại trung tâm Vận Tải và Logistics (MIT CTL), một thành viên của MIT Global SCALE Network, tháng 04/2016

%d bloggers like this: