fbpx

TIN TỨC

Chuyên mục

TIN XEM NHIỀU

18Nov

Tương lai của ngành Logistics trong 5-10 năm tới sẽ ra sao ?: nghiên cứu toàn diện của PWC

Trong chuỗi các bài “PwC’s Future Insight Series” được công bố từ PwC, Smartlog đã...

06Jan

Điều gì xảy ra khi chuỗi cung ứng gặp blockchain?

Cho đến nay, Smartlog đã cung cấp nhiều bài viết nói về blockchain và tiềm...

08Sep

Công nghệ thực tế ảo tăng cường (AR) trong logistics (Phần 1)

Làn sóng thay đổi lớn tiếp theo của ngành công nghiệp logistics có lẽ sẽ...

07May

ANC: “THAY ĐỔI ĐỂ TỒN TẠI, THAY ĐỔI ĐỂ PHÁT TRIỂN.”

Được thành lập từ năm 1996, Công ty TNHH ANC là một trong những công...

18Apr

IDOCEAN GIÚP NGƯỜI TIÊU DÙNG KHÔNG BAO GIỜ THIẾU NHỮNG MÓN NGON VỚI STM

Nhắc đến Idocean hẳn nhiều người vẫn còn lạ lẫm với tên thương hiệu này,...

Crowdsourcing – vị cứu tinh của giao hàng chặng cuối

Sự phát triển nhanh chóng của thương mại điện tử và kỳ vọng của người tiêu dùng lúc nào cũng thay đổi nhanh chóng đòi hỏi các công ty phân phối phải suy nghĩ và hành động sáng tạo. Để giành chiến thắng trong thị trường giao hàng chặng cuối (final mile hay last-mile delivery), các hãng vận tải không chỉ cần phải xử lý sản lượng cao đột biến, mà còn phải làm cho tốt việc giao hàng cùng ngày, theo yêu cầu và giao hàng vào ban đêm. Làm thế nào các công ty phân phối có thể tận dụng tối đa những xu hướng này trong khi bảo vệ thị phần của họ khỏi những doanh nghiệp mới gia nhập? Chúng tôi tin rằng câu trả lời nằm ở crowdsourcing.

Trong khi crowdsourcing không phải là một hiện tượng hoàn toàn mới, ngoài Amazon ra, chỉ có một vài hãng vận chuyển khác đã sử dụng mô hình này cho việc giao hàng chặng cuối. Hầu hết mọi người cho rằng crowdsourcing hoạt động tốt trong việc chia sẻ chuyến đi (ride-sharing) hoặc giao hàng từ điểm này đến điểm kia (như các ứng dụng giao hàng UberEats và Deliveroo của nhà hàng), nhưng mô hình này không thích hợp cho việc phân phối khối lượng lớn. Tuy nhiên, chúng tôi có một quan điểm khác. Dựa trên thành công của Amazon với mô hình này cũng như kinh nghiệm của chúng tôi, chúng tôi tin rằng crowdsourcing cho thấy một trong những cơ hội lớn nhất cho các công ty giao hàng theo kiện. Khi được hiểu và sử dụng đúng cách, crowdsourcing có thể mang lại lợi ích lớn về mặt vận hành, giúp cung cấp trải nghiệm khách hàng đặc biệt và cho phép các công ty phân phối sử dụng tốt hơn cho việc phát triển nhu cầu giao hàng chặng cuối.

 

Tính kinh tế của crowdsourcing

Chúng ta hãy bắt đầu bằng cách giải quyết hai quan niệm sai lầm phổ biến về mô hình crowdsourcing: Thứ nhất, crowdsourcing có hiệu quả về mặt chi phí hơn so với các mô hình phân phối truyền thống vì cước phí thị trường cho các tài xế từ crowdsourcing thấp hơn so với giá của các tài xế chuyên nghiệp; và thứ hai, crowdsourcing đang bức phá các công ty phân phối truyền thống vì nó cho phép các chủ hàng “bỏ qua người trung gian” và kết nối trực tiếp với tài xế. Trên thực tế, cả hai lập luận này là chưa chính xác.

 

Ở Mỹ, các nền tảng chia sẻ chuyến đi (ride-sharing) như Uber và Lyft, hoặc nền tảng phân phối như Amazon Flex (ứng dụng crowdsourcing chặng cuối của Amazon) thường trả cho các tài xế của họ từ 18-25 đô la một giờ, tùy thuộc vào thị trường. Hầu hết các nền tảng giao hàng cho nhà hàng theo yêu cầu đều trả như nhau. Mặc dù các mức giá này chắc chắn thấp hơn thu nhập theo giờ của một lái xe của UPS hoặc DHL, nhưng chúng cao hơn nhiều khi so sánh với hầu hết các hãng vận tải khu vực hoặc các doanh nghiệp phân phối nội địa. Hơn nữa, sự cạnh tranh giữa những tài xế từ crowdsourcing – những người ngày càng trở thành “chiếc cổ chai” cho sự tăng trưởng của thị trường giao hàng theo nhu cầu (on-demand delivery) – đã liên tục gia tăng. Do đó, các công ty như Uber phải chi tiêu rất nhiều cho tiếp thị, chi phí giới thiệu và các khoản thưởng phụ thêm khác để giữ chân tài xế nhằm duy trì và phát triển quy mô đội xe của họ. Crowdsourcing, nói cách khác, không phải là luôn luôn rẻ hơn.

 

Vậy thì còn việc “loại bỏ trung gian”? Đúng là hầu hết các nền tảng crowdsourcing đã loại bỏ, ít nhất đến mức độ nào đó, vai trò của nhà điều hành trung gian. Tuy nhiên, sự thật là điều này không liên quan gì đến bản thân mô hình crowdsourcing, mà tất cả đều liên quan đến công nghệ tự động hoá mà các công ty này đã phát triển. Ví dụ, bằng cách tận dụng thuật toán học máy (hay máy học – machine learning), các nền tảng crowdsourcing có thể tự động phân công nhiệm vụ giao hàng cho các tài xế dựa trên vị trí và thời gian thực của từng người. Các thuật toán thông minh này cũng có thể gom nhóm các địa chỉ phân phối theo tuyến đường, xác định cách nhanh nhất để hoàn thành một tuyến và cung cấp cho người nhận hàng ETA chính xác và khả năng hiển thị theo thời gian thực (real-time visibility). Tất cả các nhiệm vụ này vốn trước đây được thực hiện bởi một người nhân viên điều hành, và sự tự động hóa những hoạt động này đã tạo ra năng suất và lợi nhuận cao hơn. Tuy nhiên, một người không cần phải chạy vận hành crowdsourcing mới có thể hưởng lợi từ những công nghệ này – bởi vì chúng chỉ có hiệu quả tương tự như  với một mô hình phân phối dựa trên nhân viên.

Sử dụng một mô hình năng lực linh hoạt

Nếu tiết kiệm chi phí hoặc tăng năng suất không phải là những lợi ích chính của crowdsourcing, thì điều gì lại hấp dẫn Amazon và các đối thủ bán lẻ? Câu trả lời nằm ở tính cực kỳ linh hoạt của mô hình, và khả năng mở rộng của nó.

 

Chúng ta hãy so sánh các hãng vận chuyển sử dụng một đội tài xế chuyên nghiệp toàn thời gian với Amazon Flex, người sử dụng một tập hợp “linh hoạt” tài xế bán thời gian từ crowdsourcing. Khi sản lượng tăng đột biến – thường xảy ra trong mùa lễ – các hãng vận tải có năng lực cố định phải mở rộng đội xe của mình và thực hiện quy trình nhiêu khê để tuyển dụng nhân viên hoặc nhà thầu tạm thời. Sự thiếu hụt tài xế trên thực tế đã trở thành một thách thức lớn đối với các nhà vận tải trong những năm gần đây, không chỉ trong những ngày nghỉ, mà còn hàng tuần vì số lượng kiện hàng và nhu cầu về năng lực có xu hướng biến động liên tục. Thông thường điều này gây nên sự chậm trễ giao hàng, khách hàng thất vọng và mất cơ hội kinh doanh. Amazon, ngay lập tức có thể mở rộng năng lực của mình trong những khoảng thời gian có nhu cầu cao, chỉ bằng cách đăng nhiều tuyến đường hơn trên ứng dụng Amazon Flex của mình cho những người lái xe đã được kiểm duyệt và sẵn sàng cho các công việc trong một ngày. Lợi ích này cũng phát huy hiệu quả ở những thời điểm có nhu cầu thấp: vì Amazon không có nghĩa vụ hợp đồng để sử dụng các tài xế từ crowdsourcing, nó có thể dễ dàng giảm số lượng các tài xế hoạt động bất cứ khi nào cần thiết và tránh chi phí không sử dụng. Nói cách khác, Amazon được định vị tốt hơn rất nhiều để linh hoạt công suất của nó và hoàn toàn phù hợp với lượng cung tài xế với nhu cầu giao hàng.

 

Có hai lợi ích quan trọng khác làm cho mô hình năng lực linh hoạt này hấp dẫn với Amazon. Thứ nhất, từ quan điểm về mức độ dịch vụ, crowdsourcing cho phép Amazon tự bảo vệ mình khỏi sự vắng mặt vào phút cuối của tài xế và đảm bảo rằng sẽ luôn có sẵn tài xế cho bất kỳ nhiệm vụ giao hàng nào. Amazon có thể làm như vậy bởi vì nó chỉ trả tiền cho tài xế khi họ được chỉ định một tuyến đường. Do đó, nó có thể tuyển dụng và tham gia một số lượng không hạn chế các tài xế mà không có chi phí lao động cao (và thực tế – chỉ riêng ở Mỹ, Amazon đã có trên 100.000 lái xe trong vòng hai năm kể từ khi tung ra Amazon Flex). Thứ hai, từ quan điểm khả năng nhân rộng, Amazon có thể dễ dàng khởi động các thị trường phân phối mới, đơn giản bằng cách bật ứng dụng và đăng ký các tài xế mới, đồng thời không phải trải qua quá trình tuyển dụng dài dòng. Đây là cách Amazon đã cho ra mắt Amazon Flex cho hơn 50 thị trường ở Mỹ (và gần đây – 7 thị trường mới ở Anh) chỉ trong hai năm. Khả năng nhân rộng của crowdsourcing mang lại cho Amazon một lợi thế cạnh tranh to lớn so với các hãng vận chuyển có năng lực cố định khi tận dụng sự phát triển nhanh chóng của thương mại điện tử và nhu cầu giao hàng chặng cuối (last-mile delivery).

Lợi thế trải nghiệm của khách hàng

Có lẽ tầm quan trọng cao nhất đối với Amazon là việc sở hữu một đội xe linh hoạt cho phép công ty cung cấp cho khách hàng một loạt các dịch vụ giao hàng mà các hãng vận tải cố định truyền thống thường thấy quá đắt tiền để cung cấp. Giao hàng tận nơi trong hai giờ, cùng ngày và ban đêm được thực hiện với crowdsourcing: Amazon luôn có thể tìm thấy tài xế sẵn có bất kỳ giờ nào trong ngày, và cho phép khách hàng chọn thời gian giao hàng ưa thích của mình đồng thời giảm thiểu xác suất (và chi phí) của các lần gửi hàng không thành công. Điều này mang lại cho Amazon một cách mạnh mẽ khác để làm hài lòng khách hàng và tăng thêm lòng tin, lòng trung thành và giá trị lâu dài cho khách hàng.

 

Crowdsourcing có thể được khai thác bởi các doanh nghiệp giao hàng truyền thống không?

Với những lợi ích này, chúng tôi tin rằng crowdsourcing không phải là lĩnh vực duy nhất của các công ty công nghệ đột phá như Uber và Amazon. Tuy nhiên, việc triển khai mô hình trong các công ty phân phối truyền thống đòi hỏi sự thay đổi trong suy nghĩ và đầu tư thích hợp vào công nghệ. Chìa khóa để khai thác crowdsourcing cho giao hàng chặng cuối là sự cần thiết phải đơn giản hóa và chuẩn hóa các nhiệm vụ giao hàng sao cho hầu hết bất cứ ai cũng có thể hoàn thành chúng trong chiếc xe của riêng mình, cũng tốt như một tài xế chuyên nghiệp.

 

Để chứng minh quan điểm này, hãy lấy các nền tảng chia sẻ chuyến đi (ride sharing) làm ví dụ. Các công ty như Uber đã có thể thay thế tài xế taxi bằng ‘bất cứ ai trong xe của họ’ bằng cách thúc đẩy sự gia tăng của các ứng dụng GPS như Google Maps và Waze. Với công nghệ GPS, tài xế Uber không cần phải biết mọi đường phố và lối tắt như tài xế lái xe taxi chuyên nghiệp, nhưng anh ấy/cô ấy vẫn có thể lái xe đến đích hiệu quả không kém.

 

Việc thực hiện crowdsourcing cho giao hàng chặng cuối đòi hỏi phải xem xét thêm nhiều thứ. Một là, vị trí GPS không phải lúc nào cũng chính xác, đặc biệt là ở bên ngoài các trung tâm thành phố. Trong khi các tài xế như của Uber có thể yêu cầu hành khách của cô ấy đưa vị trí chính xác, nhưng các tài xế giao hàng không thể làm như vậy với các gói hàng. Thứ hai, tài xế giao hàng cũng phải học cách đi vào các toà nhà mà đòi hỏi mã truy cập; nơi để đỗ xe trên một đường phố bận rộn; và những kiện hàng nào nên được ưu tiên. Để vận hành các tuyến đường có hiệu quả, hầu hết các tài xế cần một vài tuần để học hỏi và điều chỉnh. Thật không may, “giai đoạn điều chỉnh” này quá dài đối với bất kỳ người lái xe kinh tế đường phố nào mà chỉ đơn giản mong muốn lái xe với Uber và bắt đầu kiếm tiền từ ngày đầu tiên.

 

Để thực sự làm cho crowdsourcing trở nên khả dĩ với giao hàng chặng cuối, các công ty phân phối phải giúp các tài xế vượt qua ‘đường cong học tập’ dài này. Thay vì đưa cho người lái xe một bản kê khai và mong muốn họ tự tìm ra tuyến đường của mình, hãng vận chuyển nên cung cấp cho người lái xe công nghệ mà có thể đưa họ từng bước đi qua quá trình phân phối và loại bỏ bất kỳ khả năng bị lỗi nào.

 

Tin tốt là các công nghệ như vậy đã tồn tại trên thị trường. Định tuyến động, geofence, ghi nhận tuyến đường trực tuyến để sửa bất kỳ lỗi GPS nào và cơ sở dữ liệu ảnh của tất cả các vị trí giao hàng – tất cả đều là các tính năng của các ứng dụng di động thông minh cung cấp cho tài xế các hướng dẫn từng bước dễ dàng. Theo dõi trực tiếp, các công cụ trò chuyện và một hệ thống giải quyết tức thì có thể giúp các nhà khai thác kiểm soát được bất kỳ hoạt động crowdsourcing nào trong khi loại bỏ trở ngại không cần thiết. Các công nghệ này cũng có thể được điều chỉnh cho bất kỳ vận hành nào, bất kể có là crowdsourcing hay không. Vấn đề chỉ là liệu một công ty có sẵn sàng để đầu tư hay không, và chưa bao giờ có được một thời điểm tốt hơn để làm điều này như bây giờ.

Lợi nhuận: Đã đến lúc phải suy nghĩ lại đổi mới

Lợi ích của crowdsourcing không dẫn đến kết luận rằng các công ty sẽ thay thế hoàn toàn đội xe hiện có của họ bằng các tài xế crowdsourcing. Rốt cuộc, chi phí duy trì đội xe crowdsourcing đông đảo có thể trở nên cồng kềnh, và các tài xế giao hàng có kinh nghiệm sẽ vẫn hoạt động tốt hơn ở các chuyến đặc thù cho khách hàng, cồng kềnh hoặc giao hàng đòi hỏi dịch vụ đặc biệt thêm vào (như mở hộp, kiểm tra, lắp ráp, v.v được gọi là white-glow delivery). Tuy nhiên, chúng tôi tin rằng các nhà cung cấp dịch vụ sẽ không thể để bỏ qua sự thành công của các chương trình crowdsourcing như Amazon Flex, nếu không họ sẽ bị bỏ lại phía sau. Với sự hiểu biết về tính kinh tế, những lợi ích quan trọng và công nghệ cần thiết để khai thác nguồn nhân lực, các hãng vận tải cũng có thể sử dụng mô hình này như một phương tiện để bổ sung cho đội xe hiện có của họ, tạo sự khác biệt hóa cho trải nghiệm của khách hàng và tận dụng nhu cầu ngày càng tăng của tài xế trong giao hàng chặng cuối (last-mile delivery).

 

—-

Nguồn: Supply Chain Management Review

%d bloggers like this: